Berlin, Almanya (Weltexpress). Rusya, NATO’nun doğuya doğru genişlememesi maddesinin yasal olarak kodifikasyonunu ısrarla talep edecek ve 2008 Bükreş Zirvesi’nde alınan kararların iptalini isteyecek, Rusya’nın Belçika Büyükelçiliği “Izvestia” gazetesine verdiği demeçte.
Büyükelçilik, “Rusya, Bükreş Zirvesi kararlarının iptal edilmesi de dahil olmak üzere, ilgili anlaşmaların yazılı olarak resmileştirilmesinde ısrar edecek, çünkü NATO üyeleri tarafından geçmişte bloğun genişlememesi konusunda verilen tüm sözlü vaatler, kendileri için uygun bir zamanda unutuldu ve göz ardı edildi” açıklamasında bulundu ve ittifakın genişlememesi konusundaki güvencelerin belgelere dayalı kanıtlarının NATO ülkelerinin arşivlerinde bulunduğunu, ancak bunların kasıtlı olarak yayınlanmadığını belirtti.
Rusya, NATO’nun doğuya doğru genişlemesine karşı defalarca sesini yükseltti ve bu sürecin Avrupa’da gerilimi artırdığını belirtti. Rus ordusunun tahminine göre, NATO’ya yeni üyelerin katılması, ittifak güçlerinin stratejik konuşlandırma süresini kısaltıyor ve Rusya’nın askerlerini savaş alarmına geçirme süresini kısaltıyor. Ağustos 2008’de, Rusya’nın o dönemki NATO Daimi Temsilcisi Dmitry Rogozin, NATO zirvesinin kararının aslında Gürcistan liderliğini 8 Ağustos 2008’de Güney Osetya’ya karşı askeri saldırıya ittiğini belirtti.
2008 yılında NATO doğuya doğru genişlemeye devam ederken ve ABD Polonya ve Çek Cumhuriyeti’nde füze kalkanı unsurları konuşlandırma planlarını sürdürürken, Rusya’nın o dönemki Cumhurbaşkanı Dmitry Medvedev, bölünmez güvenlik ilkesini güvence altına alacak bir Avrupa Güvenlik Anlaşması imzalanması önerisini ortaya attı. Anlaşma, “hiçbir devletin veya uluslararası kuruluşun Avrupa-Atlantik bölgesinde barış ve istikrarı korumak için münhasır haklara sahip olamayacağını yasal olarak bağlayıcı bir biçimde teyit etmek” amacıyla hazırlanmıştı. Öneri, Batılı devletler arasında destek bulamadı.
12 Mayıs 2015’te, Rusya’nın NATO Daimi Temsilciliği, Rusya’nın askeri ittifakla ilişkilerini ele alan “Rusya-NATO: Mitler ve Gerçekler” başlıklı bir analiz yayınladı. Çalışmada, NATO’nun, Batılı liderlerin, özellikle de Almanya Başbakanı Helmut Kohl ve Dışişleri Bakanı Hans Dietrich-Genscher’in 1990 yılında Almanya’nın birleşmesi ile ilgili görüşmeler sırasında Sovyet lideri Mikhail Gorbaçov’a verdikleri sözlü taahhütlerin aksine doğuya doğru genişlediği belirtildi. Bu bağlamda, analizde Sovyet Dışişleri Bakanı Eduard Shevardnadze ile ABD Dışişleri Bakanı James Baker arasında NATO’nun genişlememesi konusunda yapılan görüşmelerden de bahsediliyor. Aralık 2016’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, bu toplantılara ilişkin belgeleri NATO üye ülkelerinin temsilcilerine teslim ettiğini söyledi.
